طبق تعریف ویکیپدیا، توموگرافی تصویرسازی از طریق ثبت برشهای مختلف میباشد که کاربردهای ویژهای در پزشکی، باستانشناسی، زیستشناسی، زمینشناسی و مهندسی مواد دارد.
در معماری نیز به تازهگی با به کار بردن شیوههای جدید در طراحی (طراحی توموگرافیک) تلاش میشود تا فرآیند یافتن فرم، با ثبت برشهای مختلف از یک جسم در حال حرکت (مثلاً یک کاغذ در حال سقوط) در فواصل زمانی ثابت، حاصل شود. تصویر زیر برگرفته از فرم به دست آمده از همان کاغذ در حال سقوط است. در طنزی که در سریال سیمپسونها برای معماری گری به کار رفته بود، تنها به آخرین برش زمانی و لحظه فرود آمدن کاغذ بر روی زمین توجه شده بود، در حالیکه در طراحی توموگرافیک کل فرآیند سقوط – از شروع تا پایان – مورد نظر طراح است.
یک مثال ملموس از توموگرافی، سینما یا به عبارت بهتر تصاویر متحرک است که هر ثانیه آن بر مبنای استاندارد از حداقل ۲۴ فریم تشکیل شده است.
طراحی توموگرافیک و توموگرافی در فیلم عنوان موضوعاتی هستند که Richard Fulton در پایان نامه معماریاش در دانشگاه فنی وین بدان پرداخته است.
در پست قبلی به طرحهای معماری بر روی اسکناسهای یورو اشاره کرده بودم. به دنبال این مطلب، با طرح معماری دیگری بر روی یک اسکناس، اینبار در واحد پولی کشور سوئیس برخورد کردم که ذکر آن را در اینجا خالی از فایده نمیدانم.
سوئیسیها به لوکوربوزیه، معمار بزرگ کشور خود میبالند. برای خیلیها که تاکنون لوکوربوزیه را با ملیت فرانسوی میشناختند، دیدن تصویر او بر روی اسکناسهای ۱۰ فرانکی سوئیسی اندکی تعجببرانگیز است اما واقعیت این است که او علیرغم تمرکز فعالیتهایش در کشور فرانسه، یک سوئیسی به حساب میآید و تصویر او و آثارش بر روی اسکناسهای ۱۰ فرانکی این کشور، به همین خاطر و در ستایش او و تأثیرات غیرقابل انکارش بر معماری مدرن صورت گرفته است. بر روی اسکناس تصویر لوکوربوزیه را میبینم با همان عینک قاب مشکی آشنایش و در پشت اسکناس تصویری از نظام مدولاری که او برای طراحی معماری و اجزایش ابداع کرده است. در پسزمینه پشت اسکناس تصویری از نمای بنای دادگاه عالی چندیگر در هندوستان که بر مبنای همین تقسیمات مدولار طراحی شده نیز به چشم میآید.
لوکوربوزیه معماری است که کوشید تا به زبانی مدرن، نظامی ریاضی و برخاسته از تناسبات انسانی به معماری ببخشد. نظام مدولار ابداعی لوکوربوزیه بر دو مفهوم نسبت طلایی و دنباله اعداد فیبوناچی در ریاضیات استوار است و تشریح آن بصورت خلاصه چنین است:
لوکوربوزیه انسانی با قد ۸۳/۱ متر را در نظر گرفت و بر مبنای این ارتفاع استاندارد و قابلیت تقسیمبندی پیکر انسانها به فواصل مبتنی بر تناسبات طلایی، چهار نقطه از بدن انسان را به عنوان نقاطی که دارای تناسبات طلایی فیبوناچی در فواصل خود نسبت به یکدیگر هستند را معرفی کرد. چهار نقطه مذکور عبارتند از کف پا، ناف، نوک سر و نوک انگشتان دست در حال بلند کرده و این بدان معناست که بر مبنای این نظام “فاصله بین کف پا تا ناف” با مجموع “فاصله بین نوک انگشتان دست با نوک سر” با “فاصله بین نوک سر تا ناف” برابری میکند. (به تصویر پایین که در موره تکنیک وین از مدل واقعی طرح لوکوربوزیه گرفته شده، توجه کنید).
پینوشت: کوربو هنوز زنده است. گزارش تصویری از مراحل ساخت و تکمیل آخرین اثر او در شهر Firminy فرانسه به نام کلیسای St-Pierre را در اینجا دنبال کنید.
