Thursday, March 09, 2006

به مناسبت هشتم مارس، روز جهانی زن

مطلبی، امروز در دانشگاه توجهم را به خود جلب کرد:
دانشگاه فنی وین، از تعداد زیادی سالن سخنرانی (Hörsaal) بزرگ و کوچک تشکیل شده است که از میان این تعداد، 22 سالن، به افتخار خدمات علمی دانشمندان و محققان کشور اتریش، به نام برخی از فرهیختگان برجسته این کشور نامگذاری شده است. جالب توجه این نکته است که از میان این 22 سالن و 22 دانشمندی که نامشان در سردر سالنها ثبت شده، فقط اسم یک زن به عنوان دانشمند زن به چشم می آید و این مسئله جالب تر خواهد شد وقتی بدانیم که این خانم دانشمند، نخستین معمارِ زن، در تاریخ معماری کشور اتریش می باشد.

ماندگاری نام خانم Margarete Schütte-Lihotzky بیشتر به خاطر تلاش و مبارزات پیگیری است که او برای برخورداری از تحصیل و حقوق مساوی با مردان در جامعه مردسالار آن دوران داشته. دورانی که همزمان با روزهای تلخی است که آتش جنگ جهانی اول در اروپا شعله ور بوده و تبعیض جنسیتی در آن به حدی بوده که تصور طراحی و ساخت یک خانه توسط یک معمار زن تقریباً امر ناممکنی به نظر می رسیده است. ورود مارگریت 19 ساله به دانشگاه، تنها پس از دریافت توصیه نامه ای از گوستاو کلیمت، نقاش مشهور میسر گردیده و او توانسته با دریافت این توصیه نامه در سال 1918 به عنوان نخستین زن در دانشگاه کاربردی وین به تحصیل معماری بپردازد.


اما فعالیتهای مارگریت در کار حرفه ایش نیز قابل توجه است. آلمان بعد از جنگ جهانی اول به شدت درگیر مشکل کمبود مسکن بود و مارگریت - که پس از اتمام تحصیل از وین به فرانکفورت مهاجرت کرده بود – نقشی مهمی در طراحی آپارتمانهای مسکونی در مقیاس بزرگ برای کارگران و اقشار کم درآمد صدمه دیده از جنگ داشت. در طراحی این آپارتمانها بود که آشپرخانه ها با تعریف امروزی ما از آنها متولد شدند و طرح "آشپزخانه فرانکفورتی" به نام مارگریت ثبت شد. "آشپزخانه فرانکفورتی" برش مهمی از تغییر در طراحی داخلی خانه ها را نشان می دهد، که طی آن الگوی جدید ساخت آشپزخانه توکار، به دنیای معماری مدرن معرفی گردید. الگویی که بعدها و حتی امروز به عنوان الگوی پذیرفته شده آشپزخانه، در خانه های مسکونی شهری از آنها استفاده می شود.

اما دنباله مشاهدات امروز: یک گروه طرفدار حقوق زنان ، اطلاعیه هایی را بر روی بوردهای مختلف در دانشگاه نصب کرده بود، و از این طریق ضمن انتقاد از بی عدالتی در استفاده نابرابر از نام نخبگان علمی زن و مرد درنامگذاری سالنهای سخنرانی، خواستار تغییرنام بعضی از سالن ها و استفاده برابر از نام زنان و مردان نخبه در نامگذاریهای جدید شده بود. شیوه جدید در دفاع از حقوق زنان!